PGMBD

ZWO

printen

OM HET NIET TE VERGETEN (12)

02-01-2021

Het blad "Kerknieuws" in de aanloop naar de bouw van de Ontmoetingskerk

De vorige keer (“Onderweg” december 2020) eindigde ik met het besluit in het najaar van 1989 om in Geleen een nieuw kerkgebouw te bouwen ter vervanging van de Hervormde Tunnelkerk aan de Houtmanstraat, die al enige tijd tevoren gesloten was, de Gereformeerde Bethelkerk aan de Groenstraat en de Hervormde Kruiskerk aan de Parklaan. De nieuwe kerk moest niet alleen plaats bieden aan de kerkdiensten voor geheel Geleen, maar ook aan de vele doordeweekse activiteiten in de Bethelkerk en de Kruiskerk. Samen vonden daar per jaar circa 400 bijeenkomsten per jaar plaats met circa 8000 deelnemers! Kort daarvoor was al de grote restauratie van kerk en pastorie te Beek aangezet. Op 6 mei 1990 werd dit werk te Beek feestelijk afgesloten. In de feestbijlage bij het Kerknieuws van 26 april 1990 staat een fraaie tekening van het complex. Bij deze belangrijke ontwikkelingen in onze gemeente was Kerknieuws weer een belangrijke tijdsgetuige.


Voor de bouw van de nieuwe kerk in Geleen werd een stuk grond aan het Emmaplein verworven. Een bouwbegeleidingscommissie onder leiding van Wim van der Linde werd ingesteld. In dezelfde tijd werd de leegstaande Tunnelkerk verkocht aan de burgerlijke gemeente Geleen en korte tijd later ook de Bethelkerk en de Kruiskerk. De Bethelkerk zou spoedig gesloten worden, maar de Kruiskerk bleef beschikbaar tot de nieuwe kerk gereed zou zijn. Daar er toen een uitgebreid jeugdwerk binnen de gemeente was, werd voor de jeugd een directiekeet gehuurd en bij de Kruiskerk gezet, totdat de aparte jeugdruimte in de nieuwe kerk gereed zou zijn. De laatste kerkdienst in de Bethelkerk was op 30 juni 1991. In de tussentijd, tot de Ontmoetingskerk gereed zou zijn, werden de kerkdiensten voortgezet in de Kruiskerk. Later verrezen op beide plekken flatgebouwen, zoals de burgerlijke gemeente had gepland.

Voor de nieuwbouw werd architect Povsé & Partners te Geleen aangetrokken en bouwmaatschappij Jongen ging de kerk bouwen. Teun van Hoek was toen voorzitter van de Raad van Beheer, wat door alle beheersactiviteiten een behoorlijk zware functie inhield.
Kerknieuws, dat iedere twee weken uitkwam, berichtte bijna iedere keer uitvoerig over de voortgang van de bouw van de kerk. In het Kerknieuws van 11 april 1991 vinden we een voorlopige beschrijving en plattegrond van de nieuw te bouwen kerk, die toen nog geen naam had. Het nummer van 20 juni ging vergezeld van een fraaie brochure met veel gegevens over de te bouwen kerk. De opbrengst van de oude kerken was niet voldoende voor de aankoop van de grond, de bouw en de inrichting inclusief een goed orgel, zodat intussen de geldwerving ter hand werd genomen. In Kerknieuws werd als doel van die actie aangegeven dat er uiteindelijk geen lening nodig zou zijn, zodat de toekomstige generatie daar niet mee opgezadeld werd. Door vele extra giften van binnen en buiten de gemeente is dit doel boven iedere verwachting geslaagd. Na een half jaar was het streefbedrag al overschreden!
De al bestaande Kerkgebouwenstudiecommissie beried zich samen met adviseurs vanuit de toen nog zelfstandige beide landelijke kerken (de Nederlandse Hervormde Kerk en de Gereformeerde Kerken in Nederland) en met Henk van Loo namens de organisten op de kwaliteit van de orgels van Bethel- en Kruiskerk. Meenemen? Verkopen? Moest er in een nieuwe kerk een nieuw orgel komen? In het overleg bleek dat belde bestaande orgels in Bethel- en Kruiskerk niet best waren. Hoge kosten waren te verwachten. Besloten werd daarom een nieuw orgel aan te schaffen. Door een buitenkans, waarin Henk van Loo een grote rol speelde, kwam het huidige grote Faema-orgel in de Ontmoetingskerk tot stand. Dit is een van de beste moderne (en toch klassieke) orgels in de verre omtrek. Het orgel van de Kruiskerk werd verkocht aan de Hervormde gemeente te Bodegraven. In de Ontmoetingskerk kwam voorlopig het Verschuerenorgel uit het Koetshuis te Beek, dat daar als koororgel werd gebruikt.

Helaas bleek het door Karel Appel in zijn jonge jaren gebrandschilderde raam in de Kruiskerk niet goed in de nieuwe kerk te passen. Bovendien was er een kostbare reparatie nodig. Besloten werd daarom om het raam te verkopen. Hans Korevaar zette zich er zeer voor in om het kunstwerk voor Geleen te behouden, maar de burgerlijke gemeente zag daarin geen opdracht.
In het Kerknieuws van 21-11-1991 werd bekendgemaakt dat de nieuwe kerk te Geleen “Ontmoetingskerk” zou gaan heten. De gemeenteleden waren in de gelegenheid gesteld om namen voor te stellen en de Federatieraad had deze naam gekozen. Ds. Compagner legde uit dat de naam weerspiegelt dat de kerk de plaats is waar wij God kunnen ontmoeten, maar tevens de plaats waar we elkaar ontmoeten. Bovendien is de kerk ook een open huis, waar het gaat om de ontmoeting met de ‘wereld’, de samenleving van mensen.


Heel vervelend was het geschil met een aannemingsbedrijf dat meende rechten te kunnen ontlenen aan oriënterende gesprekken over mogelijke kerkbouw in Geleen, die in een zeer vroeg stadium hadden plaatsgevonden. Het bedrijf probeerde de zaak via de pers te spelen. Hoewel de Raad van Beheer dacht in zijn recht te staan, werd uiteindelijk besloten de dreigende langdurige en kostbare rechtszaak af te kopen. Uit stukken in Kerknieuws blijkt duidelijk de teleurstelling van de kerkrentmeesters over de wijze waarop de andere partij deze kwestie had aangepakt.
Alsof de kerkgemeente nog niet voldoende omhanden had, werd ingegaan op een initiatief van de burgerlijke gemeente Stein om een flinke restauratie van de kerk te Urmond uit te voeren. Onze gemeente moest daarvoor circa een ton (toen nog guldens) bijeenbrengen. Als geldwerver trad weer de onvermoeibare Henri van Bloemen uit Geulle op. De kerkgemeente bloeide dermate, dat ook dit grote werk financieel mogelijk was, na de restauratie in Beek en de bouw van de Ontmoetingskerk te Geleen. Er behoefde ook nu zelfs geen hypotheek te worden genomen. De restauratie in Urmond ging in april 1992 van start. De St. Martinusparochie van Urmond stelde zolang haar kerk ter beschikking voor de 9 uur-diensten, een bijzondere geste in de goede verhouding tussen de beide Urmondse kerkgemeenten.

In mei verhuisde de Kerknieuwsinventaris van de Kruiskerk naar de nieuwe Ontmoetingskerk. Sindsdien werd het blad daar gedrukt en gereed gemaakt voor bezorging. Hiertoe werd een gemeenschappelijke vouwploeg opgericht, die nog heden bestaat.

De laatste dienst in de Kruiskerk vond plaats op Pinksterzondag 7 juni 1992. Op de volgende zondag, Drieëenheidszondag 14 juni, was de eerste dienst in de nieuwe Ontmoetingskerk. Deze dienst was nog redelijk sober, want op 20 september 1992 zou de Ontmoetingskerk officieel in gebruik worden genomen met een hele ontmoetingsweek en een feest, waarbij ook gasten uit Lövenich en Erfurt aanwezig waren.
Aan de wand van de kerk kwam een drievoudig kruis. Teun van Hoek legde in Kerknieuws de symboliek uit: de Ontmoetingskerk als opvolgster van de Tunnelkerk, de Bethelkerk en de Kruiskerk. Er kwam ook een vitrine met de drie oude kanselbijbels. De Avondmaalstafel werd geschonken door de zustergemeente de Evangelische Gemeinde Lövenich/Baal. De tafel heeft op de hoekpunten bazuinengeltjes, die verwijzen naar de bazuinengel op de kerktoren te Lövenich. De bazuinengel is het symbool van de kerken van de vroegere Gulikse Hervormde (of Gereformeerde) Kerk (Reformierte Kirche van Jülich, Kleve, Mark und Berg), waarvan de gemeenten van Lövenich, Urmond samen met Grevenbicht en ook die van Susteren en Sittard, deel uitmaakten.
Bij de ingebruikneming werd ook het kunstwerk van beeldhouwer Piet Killaars uit Maastricht gepresenteerd. Dit is aangebracht boven het liturgisch centrum en wil de gedachte van de naam “Ontmoetingskerk” weergeven. Volgens de eigen woorden van de kunstenaar wilde hij een mediatief beeldreliëf weergeven van een vloeiende gedachtestroom die van beneden naar boven en van boven naar beneden stroomt en in een centraal punt samenkomt.
Omstreeks dezelfde tijd kwam ook de restauratie van de kerk te Urmond gereed. Bij deze gelegenheid werden twee nieuwe kroonluchters aangebracht, waarvan er één werd geschonken door de Maatschappij van Welstand, die kort daarvoor in Urmond op bezoek was geweest.

Wim Hoogstraten, Urmond 24-12-2020


laatste update.: