PGS

ZWO

printen

OM NIET TE VERGETEN (11)

26-11-2020

Het Samen Op Weg-blad "Kerknieuws" in de tijd van de Federatie De vorige aflevering in deze serie besloot met de inwerkingtreding van de federatie van de Hervormde gemeenten Beek, Geleen en Urmond en de Gereformeerde kerk van Geleen onder de naam Protestantse Kerk te Geleen-Beek-Urmond (PKGBU) op 1 januari 1989.

29 januari 1989 werd gevierd als Federatiezondag, ter gelegenheid van het in werking treden van de Federatie op 1 januari. Er was een gemeenschappelijke dienst van Geleen, Beek en Urmond in de Kruiskerk te Geleen met medewerking van alle koren en van de kinderen uit alle vier kerken. Verscheidene wereldlijke en kerkelijke instanties waren uitgenodigd en ook vertegenwoordigd. Op 28 mei was er nog een “Samen op Weg”-feest in de Kruiskerk met een lezing over de geschiedenis van het protestantisme in Urmond/Beek/Geleen tot aan de huidige federatie, met een fototentoonstelling en veel activiteiten voor de jeugd.

Zoals eerder in deze serie opgemerkt, was kort tevoren ook de organisatie van Kerknieuws vernieuwd en aangepast. De al twintig jaar bestaande en altijd goed draaiende bezorging door ruim dertig vrijwilligers in Beek en Urmond/Geleen-West was al eerder ook ingezet voor de Gereformeerde abonnees op dat territoir, dat scheelde de Gereformeerde Kerk heel wat porto, maar nu werden ook ten oosten van de spoorlijn Roermond-Maastricht bezorgwijken ingesteld. Het gelukte wonderwel om voldoende extra vrijwilligers te werven en het aantal bezorgers verdubbelde bijna tot circa zestig. Sindsdien is de kerkbladorganisatie in wezen onveranderd gebleven, hoewel het aantal kerkbladwijken langzaam is teruggelopen.
Door deze maatregelen behoefden er nog maar enkele exemplaren per post worden verzonden en werden duizenden guldens per jaar aan porto bespaard. Gevolg was echter wel dat de Gereformeerde kerk van Sittard, die ook aan Kerknieuws meedeed, zich terugtrok uit de Kerknieuwsorganisatie, omdat het minimale aantal voor een gereduceerd posttarief niet meer gehaald werd. Een van de laatste berichten van de Gereformeerde Kerk Sittard in Kerknieuws meldde haar felicitaties aan de zustergemeente te Eichwalde (toen DDR) met het 80-jarig bestaan van hun kerk. Ds. Fieke Klaver meldde in een afscheidsartikel in Kerknieuws dat gelukkig het Samen-op-Weg-proces in Sittard zover was voortgeschreden dat nu gewerkt werd aan een nieuw blad samen met de Hervormde Gemeente Sittard. Ik neem aan dat hieruit het blad “Gaandeweg” is voortgekomen. Kerknieuws ging verder als een blad van alleen de Protestantse Kerk Geleen-Beek-Urmond.
Hoewel door de jaren heen regelmatig was geklaagd over de matige drukkwaliteit, werd bij de vernieuwing van Kerknieuws toch vastgehouden aan de stencildruk. Het alternatief van offsetdruk was namelijk zeer prijzig. Wel werd een modernere stencilmachine aangeschaft, zodat de drukkwaliteit duidelijk verbeterde. De eigen drukkerij van Kerknieuws ontwikkelde zich inmiddels tot een algemene drukkerij voor allerlei kerkelijke drukwerken, zoals liturgieën voor bijzondere diensten, Kringenwerkboekje, brochures enzovoorts. Dankzij het werk van veel vrijwilligers werd ook hierdoor veel geld voor de Kerk bespaard.

In het kader van de nieuwe Protestantse Kerk Geleen-Beek-Urmond breidde de bestaande Zendingscommissie haar taken uit met het werk voor het werelddiaconaat en de ontwikkelingssamenwerking, en ontstond er een Werkgroep ZWO. Deze bestaat nog heden. In een artikel in Kerknieuws werd uitgelegd dat dienst en getuigen niet los van elkaar te maken aspecten vormen van kerk-zijn in de wereld. Henny Veldman-Klunder was de eerste voorzitster van de nieuwe werkgroep.
Besloten werd voorts tot één gezamenlijke ledenadministratie in de federatie, met behulp van de diensten van SMRA te Delft en bij te houden door Geeuwke Ruitinga, de ledenadministrateur van Gereformeerde Kerk Gemeente. Er bleken heel wat gegevens te ontbreken. In Kerknieuws werden de kerkleden opgeroepen mee te werken bij het in elkaar schuiven van de drie administraties.
Een enorm project van de nieuwe Federatie was voorts de restauratie van kerk, pastorie en tuinmuur in Beek, met een budget van niet minder dan ƒ 510.000, waarvan de kerkgemeente ƒ 137.000 moest ophoesten. Door geweldige financiële acties met veel publiciteit in Kerknieuws kwam dit bedrag inderdaad binnen een jaar bijeen.

Een ander bericht in Kerknieuws, van geheel andere aard, meldde een bijzonder concert in de kerk te Beek ter viering van het eerste lustrum van de orgelconcerten die werden georganiseerd door de Vriendenkring “De Rijckere-orgel”. Adriaan van Hekke zette zich hier zeer voor in en wist samen met Henk van Loo vaak gerenommeerde organisten hiervoor te winnen.
Anton de Joode lanceerde een adoptieproject voor gehandicapte kinderen in de Derde Wereld, binnen het kader van het Lilianefonds. Kerknieuws zorgde jarenlang voor publiciteit.
Cor Elbertsen uit Geleen en Albert Müller uit Berg aan de Maas organiseerden regelmatig, maar los van elkaar, wandelingen voor gemeenteleden in het Limburgse land. Verslagen verschenen in Kerknieuws.


Voor 2020 nog steeds relevant is een serie van een drietal Kerknieuwsartikelen van Jan Compagner en een tweetal van de heer H.K. Muller, secretaris van de Remonstrantse Gemeente Zuid-Limburg, in het begin van 1989. Deze gaan over de verhouding tussen de Hervormden/Gereformeerden met de Remonstranten, toen in het kader van de Samen-op-Weg-ontwikkeling. Aan de orde kwam de Synode van Dordrecht in 1618-1619, die aanleiding was tot de afsplitsing van de Remonstranten van de Gereformeerde/Hervormde Kerk. De strijd daar ging over de vraag waaraan het heil van mensen hangt: is het de genade van God, of is het de keuze van de mens? De Dordtse Synode hield vast aan het eerste, omdat anders de mens slaaf zou zijn van zijn eigen keuzen en alles van hemzelf zou afhangen. Aan de andere kant heeft deze mijn inziens op zich juiste stellingname geleid tot veel verkeerde gedachten over de voorbeschikking van de mens door de Heer. De beide schrijvers pleitten voor een open houding tussen de diverse kerkgemeenschappen, zoals die tot uitdrukking komt in de Leuenberger Konkordie van 1973, die in Nederland zowel door de Hervormde en Gereformeerde kerken als door de Remonstrantse Broederschap is ondertekend. Ik heb het altijd heel jammer gevonden dat de Remonstrantse Broederschap uiteindelijk buiten de Protestantse Kerk in Nederland is gebleven. Hervormden/Gereformeerden en Remonstranten kunnen van elkaar leren dat God de mens echt in de vrijheid stelt: enerzijds wordt de mens niet in een keurslijf van regeltjes geperst en anderzijds mag hij rekenen op de Heer die hem vasthoudt, ook als hij zelf moeite heeft overeind te blijven. De heer Muller haalde een in Remonstrantse kringen bekende zinspreuk aan: “Eenheid in het nodige, vrijheid in het onzekere, in alles de liefde”. Lijkt mij een goede voor de Protestantse Gemeente Maas- en Beekdal. Interessant voor nu zijn ook de aanwijzingen van Ria van Mourik in Kerknieuws 1989 met welk tempo de liederen in het Liedboek, die uit heel verschillende tijden en tradities stammen, moeten worden gezongen.

Met Pasen 1989 werden in alle vier kerken van de Protestantse Kerk Geleen-Beek-Urmond de rituelen van de Paaskaars ingevoerd. In Kerknieuws verscheen een toelichting. Ook deze is nu nog van belang. In deze tijd begon de uitzending van onze kerkdiensten via de START-radio, eerst in de Bethelkerk, later ook in Kruiskerk. Later ging de Lokale Omroep Stein ook diensten uit onze kerk te Urmond uitzenden.
In mei 1989 verscheen in Kerknieuws de laatste rondzendbrief van mevrouw J. van der Mei van het Agogo Hospital, in Ghana. Dit was een gezamenlijk project van de diaconieën in Zuid-Limburg. Mevrouw van der Mei, die ook enkele keren in onze kerken in Geleen haar werk was komen toelichten, keerde nu definitief terug naar Nederland.
Op tweede pinksterdag 1989 gingen vijftig man van onze gemeente naar Lövenich voor een contactdag in het kader van het Conciliair Proces, waarover eerder al bericht werd. Kerknieuws publiceerde een enthousiast verslag.


Heel snel na de totstandkoming van de Federatie kwam een discussie op gang over de toekomst van de kerkgebouwen te Geleen (de Bethelkerk aan de Groenstraat en de Kruiskerk aan de Parklaan; de Tunnelkerk aan de Houtmanstraat was zoals eerder in deze serie gemeld al gesloten). Kerknieuws berichtte er geregeld over. De discussie werd mede ingegeven door stedenbouwkundige plannen van de burgerlijke gemeente Geleen, waarvoor de gronden onder onze bestaande kerken nodig zou zijn. Een Kerkgebouwenstudiecommissie (wat een naam!) werd opgericht en publiceerde enige tijd later een rapport met als conclusie dat het vervangen van beide kerken door één nieuw gebouw met veel zalen voor kerkelijke activiteiten de beste en ook een financieel haalbare oplossing zou zijn. Het overleg met de burgerlijke gemeente leidde spoedig tot een akkoord, maar het zou nog ruim drie jaar duren voordat de Ontmoetingskerk in gebruik kon worden genomen.

Wim Hoogstraten, Urmond 21-11-2020


laatste update.: