PGS

ZWO

printen

JOHANNES HENRICUS WEERTS, kluizenaar op den Schaelsberg

30-10-2020

Vlak na de oorlog waren er nog maar weinig mogelijkheden om met het hele gezin op stap te gaan. Toen ik 7 jaar was, konden mijn ouders mij geen groter plezier doen, dan naar Valkenburg te gaan. Daar was nog een grote speeltuin in tact, je kon de grotten bezoeken en……je kon een wandeling maken naar de Kuis aan de Geul bij Valkenburg.

Nu is het voor een 7- jarige jongen niet zo interessant om een oud gebouw te bezoeken, maar op een zondagmiddag werd er verteld hoe een kluizenaar daar leefde en dat had diepe indruk op mij gemaakt. Het feit, dat de kluizenaar elk contact met een ander mens vermeed, om zo zijn leven aan God te wijden, leek mij letterlijk onmenselijk. Hij luidde zelfs de noodklok om duidelijk te maken dat hij voedsel nodig had. De omwonenden brachten hem dan voedsel en zetten dat voor de deur, vaak met een briefje erbij met het verzoek om voor hen te bidden. Zo hoefde hij niemand lijfelijk te ontmoeten. Toen ik me dat probeerde voor te stellen, leek het me een bijna niet te vervullen opgave. Je hebt toch mensen om je heen nodig, want samen met andere mensen kun je je volledig mens voelen. Ja, voor een korte tijd kan het wellicht verdiepend werken, maar een heel leven in afzondering door te brengen is voor mij het verliezen van een wezenlijk deel van mens zijn. Nu in de coronatijd als we 10 dagen in quarantaine moeten doorbrengen, ervaren we dit al als een moeilijke opgave. De coronapatiënten in de verpleeghuizen, die geen familiebezoek mogen krijgen, lijden dubbel door het gemis aan sociale contacten. Ik hoorde een verpleeghuisarts in een interview zeggen, dat hij ervan overtuigd is, dat een deel van de coronapatiënten is overleden door het gebrek aan sociaal contact. Ook ervaren we elke dag, dat de gedragsregel van 1,5 meter zo’n moeilijke opgave blijkt te zijn. De mens wil nu eenmaal regelmatig lichamelijk contact. Anderzijds hoort bij het mens zijn ook het verantwoordelijk zijn voor elkaar en vanuit dit gezichtspunt moet het toch niet veel moeite kosten om ons aan die regel te houden. Een klein beetje “Kluizenaar zijn” is bij deze pandemie wel welkom. Johannes Henricus Weerts was wel de bekendste kluizenaar van de Kluis in oud Valkenburg op de Schaelsberg. Het is bijna niet voor te stellen, dat hij hier leefde in afzondering, zonder bed of strozak. Hij sliep in een stoel en leefde van het voedsel dat omwonenden hem brachten. Jarenlang was alleen God zijn partner en hij moet wel goddelijke kracht ontvangen hebben om dit leven vol te houden. Zijn lijfspreuk was: “Het leven is onnoemelijk kort ten opzichte van de eeuwigheid” Hieronder staat de tekst van zijn gedachtenisprentje.

JOHANNES HENRICUS WEERTS,
kluizenaar op den Schaelsberg
De dierbare overledene werd geboren te Berg en Terblijt, den 25 November 1827, en van zijn prilste jeugd af zocht hij de stille eenzaamheid en was bidden zijn aangenaamste bezigheid. Nadat hij de 25 Maart 1856 was opgenomen in de derde orde van den heiligen Franciscus, werd hij op den feestdag van zijn patroonheilige kluizenaar op den Schaelsberg in de parochie van Schin op Geul den 9 October 1860..............
Een leven zoo vol verdiensten kon niet anders dan eindigen met den schoonsten dood, want de dood is de weerklank van het leven, na met de diepste godsvrucht de laatste heilige Sacramenten ontvangen te hebben stierf hij geheel tevreden, zijn gewoon gebed herhalende ,,Gods wil geschiedde", den 18 Maart 1889.

Hoewel we grote bewondering kunnen hebben voor dit kluizenaarsbestaan, weten we, dat we als Christenen ook een andere opdracht vanuit de bijbel hebben meegekregen. We moeten onze naaste liefhebben. Dat is moeilijk te volbrengen als we geen contact met onze medemens willen hebben. Heel concreet betekent dit, dat we geroepen zijn om elkaar te helpen!


Een andere figuur uit de wereldgeschiedenis, die het “helpen” als zijn roeping zag was Albert Schweitzer. Hij was ongelooflijk veelzijdig. Hij was theoloog, filosoof, musicus (organist) en praktiserend medicus. Met name als medicus is hij bekend geworden door zijn werk in het door hem opgerichte ziekenhuis in Lambarene in Afrika, waar hij duizenden mensen heeft behandeld en geopereerd. Hij kon het niet verkroppen, dat er in Europa een hoge levensstandaard was met een uitgebreide medische zorg, terwijl er in Afrika veel mensen stierven, die met een behandeling en operatie te redden waren. Hieronder een overzicht van zijn veelzijdige leven, waaruit blijkt, dat hij vele jaren als zendingsarts in Lambarene heeft gewerkt.
• 1893 - Studeert filosofie en theologie aan de Universiteiten van Straatsburg, Berlijn en Parijs
• 1900 - Hulpprediker in de St. Nicolaikirche in Straatsburg
• 1901 - Hoofd van het Theologisch Seminarie in Straatsburg
• 1905-1913 - Studeert medicijnen en chirurgie
• 1913 - Zendingsarts in Lambarene in Gabon, Afrika, begint met de bouw van een hospitaal
• 1917 - Internering in Frankrijk
• 1918 - Medisch assistent en assistent-pastor in Straatsburg (St. Nicolaikirche)
• 1919 - Eerste grote voordracht over "Cultuur en Ethiek", aan de Universiteit van Uppsala in Zweden
• 1924 - Terugkeer als zendingsarts in Lambarene; bouw van een nieuw hospitaal aan de Ogooue rivier
• 1927-1939 - bezoekt Europa regelmatig voor spreekbeurten en concerten
• 1939-1948 - Lambarene, strijdende troepen respecteren de neutraliteit van het ziekenhuis
• 1949 - Bezoekt voor het eerst de Verenigde Staten
• 1953 - Bouw van het lepraziekenhuis in Lambarene
• 1954-1965 - reizen door Europa worden afgewisseld met verblijven in Gabon.
Johannes Weerts en Albert Schweitzer, twee geheel verschillende Christenen, die hun leven naar een Goddelijke roeping inrichtten.


Ruud Steen


laatste update.: