PGS

ZWO

printen

OM HET NIET TE VERGETEN (7)

06-07-2020

Het blad "Kerkblad van de Gereformeerde Kerken Geleen en Sittard"

Om een indruk van dit blad te geven, put ik gaarne uit de memoires van Janny van der Laan-Jongsma en Elly Dols-Rolaff in de meergenoemde jubileumuitgave van het blad “Kerknieuws” van 14 september 2006.

Het blad kwam tot stand toen het blad “De Zeven gemeenten” (zie nr. 4 van deze artikelenserie in “Onderweg” van april 2020) begon te kwijnen. Dit blad werd door de Gereformeerde classis Maastricht uitgegeven sinds het verdwijnen van een mij verder niet bekend blad van de Gereformeerde provinciale synode. Ds. Kuiper van de GK Geleen schrijft begin 1976 daarover in “Kerkblad GKGS” (ik kort voortaan de naam af en ik laat de originele spelling van de citaten staan):
Het blad van de 7 gemeenten bestaat niet meer. En hoe zou het u anders ter ore komen als wij het U niet meedeelden. De klassis heeft, toen het provinciale kerkblad werd opgeheven, besloten een proef te nemen met een klassikaal blad. Reden: als protestanten, en helemaal als gereformeerden, leven we in een zodanige verstrooiden situatie, dat we de onderlinge band als sterke steun nodig hebben. Daarom is alleen een plaatselijk mededelingenblaadje niet voldoende. (…) Het is te vrezen dat er flinke schade is toegebracht…


De oudste jaargang van “Kerkblad GKGS” die Janny in 2006 tegenkwam was die van 1974. De redactie was in handen van Jan Boerrigter uit Geleen en de kopij moest ‘s zondags voor de morgendienst ingeleverd worden bij de koster. Janny haalt Jan aan: “Ik ben redacteur geweest van 1974 tot 1978. De aangeleverde tekst moest uitgeteld worden: een vast aantal letters per regel en een vast aantal regels per kolom. Handgeschreven kopij moest uitgetypt worden. Daarna bracht ik het op zondagsavonds naar Ko Breman (of bij diens afwezigheid naar Riek Weijland) die het typewerk deed om het kerkblad drukklaar te maken.”
Elly Dols-Rolaff uit Geleen, die in 1979 het redacteurschap op zich nam en dat tot aan het opgaan van het blad in het Samen-Op-Weg-blad “Kerknieuws” in 1983 heeft volgehouden, schrijft daarover in 2006:
Ik bewaar goede herinneringen aan de mensen daar die samen met mij het blad maakten. Geleen “had recht op” een pagina of tien en Sittard “had recht op” vijf. Gereformeerd Geleen had nogal wat schrijvers in de gemeente, dus ik ging meestal over mijn aantal pagina’s heen en moest dan weer met Sittard overleggen. We zaten toen nog niet in het digitale tijdperk. De stukjes werden handgeschreven (soms zeer moeilijk leesbaar!), op een kladje of getypt aangeleverd. Ik moest dan door middel van typen, knippen en plakken (en dan bedoel ik echt knippen met een schaar en plakken met lijm, en niet een paar knoppen op de computer) de stukjes tot een kerkblad maken. Op zondagavond bracht ik alles dan naar iemand van Gereformeerd Geleen die handig was met stencils typen.
De deadline voor het inleveren van kopij was vrijdagmiddag vijf uur. Ik herinner me dat Wim Westerveld de grenzen elke twee weken een paar minuten verlegde. Maar hij kwam trouw op vrijdag met zijn materiaal en we dronken gezellig koffie samen.
Ik zat alleen in de redactie, er was niemand anders. Dat legde een claim op mijn privé leven en gezin. Mijn hele planning in die dagen was rond het kerkblad. Kon ik het weekend weg met de kinderen? Nee, niet dat weekend, dat was het weekend van het kerkblad. Ik hoop voor degene die het nu doet, dat het beter is geregeld.
Tot slot kan ik alleen maar zeggen dat ik het al die jaren met veel plezier heb gedaan. Je leerde de mensen op een andere manier kennen dan alleen maar in de kerk. Het gaf mij het gevoel dat wij “samen op weg waren”.

Voor de jongere lezers: “Samen Op Weg” was de werknaam van het proces van het samengaan van de Hervormde, Gereformeerde en Lutherse kerken, dat toen gaande was en dat in deze serie nog wel aan de orde zal komen. Janny van der Laan laat in haar stuk uit 2006 een aantal onderwerpen en fragmenten volgen uit “Kerkblad GKGS”. Ik neem er een aantal over (de kerkbladcitaten in cursieve druk):
De Voorhof, de nieuwe zaal van de Bethelkerk, is klaar. We schrijven november 1974. Op vrijdag 1 november was de nieuwe zaal stampvol. Om 8 uur was de officiële oplevering. Dit feestelijk gebeuren ging gepaard met herinneringen aan het afgelopen jaar, waarin met buitengewone medewerking “ons project” tot stand is gekomen. De voorzitter van de bouwcommissie overhandigde een grote sleutel. Er was alle reden God te danken en te zingen. Er werden “monumentjes” onthuld: bloemen die later in een bloemenbak in de hal komen “voor alle vrouwen die hun man zo vaak ’s avonds moesten missen”… en een plastiek “met de beste dank aan alle medewerkers, voor hun energieke en actieve inzet. De jeugd bood een zelfgemaakt wandkleed aan. Het nieuwe elektronische orgel van Con Brio zorgde voor achtergrondmuziek…..
De Kerst-Inn. Het grote succes van de kerst-inn van het afgelopen jaar is aanleiding voor de organisatie in 1974 deze “open kerstdag” te herhalen. Uit de enquête is gebleken dat niet alleen eenzamen behoefte hebben aan kontakt maar dat ook veel huisgezinnen graag een eigentijdse kerstmis willen beleven. De Hanenhof zal weer een ontmoetingsplaats zijn voor iedereen, ongeacht leeftijd, geloof of nationaliteit…

De boekentafel van start. Vroeger hebben we al eens een oproep gedaan of iemand een boekentafel in de hal van de kerk zou willen verzorgen. Mevrouw Sieswerda en haar zuster Greet Hiddinga, hebben deze zorg op zich genomen. Op zondag 7 sept. zal de tafel – voorlopig provisorisch – in de hal aanwezig zijn. Er is, om te beginnen, veel eenvoudige lektuur aanwezig, speciaal voor kinderen, al ligt er ook voor de ouderen het een en ander bij.



Er heerst werkloosheid. Er zijn mensen die het extra moeilijk hebben door onderstaande bijbeltekst. Ds. Kuiper steekt hen een hart onder de riem: In de Bijbel staat: “In het zweet uws aanschijns zult gij uw brood verdienen”. Wat is de bedoeling van deze woorden? Om de werkloze te treffen met de blaam, dat hij niet aan de bijbelse eis beantwoordt, omdat hij zich niet in het zweet hoeft te werken maar zijn uitkering kan komen halen? Natuurlijk niet! Hier wordt niet een gebod gegeven, waar je op straffe van verachting moet beantwoorden. Hier wordt een voorspelling gedaan: Zo zal het gaan! De mensen zullen zich vaak een ongeluk moeten werken om het hoofd boven water te houden… 
In Zuid-Afrika wordt de gekleurde bevolking met “apartheid” behandeld. Dominee Samuel Pick van de Nederduitse Gereformeerde Sendingskerk in Z. Afrika is bij het zendingscentrum op bezoek om kennis te maken met onze kerken. Het kerkblad bericht: De eerste dagen van zijn bezoek brachten hem de schok van zijn leven: hij kon hier vrij rondlopen, zonder dat er bordjes stonden dat dit of dat voor niet-blanken verboden was. In het begin durfde hij niet in een restaurant te gaan eten omdat hij het onvoorstelbaar vond door een blanke bediend te worden. Diepe indruk heeft het op hem gemaakt dat hij als kleurlingpredikant op de “Blije Werelt” in een vakantieweek voor gehandicapten het H. Avondmaal aan hen mocht bedienen.


De werkgroep Evangelie en Samenleving is zeer actief. In 1977 met de Novib-actie: “Gast aan tafel.” Er zijn in de kerk spaardoosjes uitgedeeld: Zet het doosje elke dag op tafel als U eet en laat een gast uit een ontwikkelingsland met U mee-eten (voor 30 cent per dag). In juni worden de doosjes ingeleverd in de kerk en we hopen dat ze allemaal vol zijn.
De eerste dienst in verpleeghuis St. Jan staat er aan te komen. De rector heeft gevraagd of er voor de protestantse bewoners iets kan worden ondernomen. Welnu, dat willen we proberen.. Op zondag 30 oktober zingen we aan het einde van de dienst een aantal bekende, oude liederen; uit volle borst en met vol orgelwerk. In deze liederen zullen de bejaarde broeders en zusters in de St. Jan hopelijk iets van vroeger herkennen. Rondom die liederen bouwen we een eenvoudige dienst op, ergens op een middag in november. 
1978 neemt ds. Odé afscheid van de Hervormde Gemeente Geleen-Oost. Ds. Kuiper schrijft in het julinummer: Odé, adé. En dat is meer dan een woordspeling, want in het bedenken van woordspelingen is hij ons allemaal de baas. Dat hebben wij in allerlei preken wel kunnen merken. Jammer dat hij weggaat, we konden goed met elkaar opschieten. Wederzijds begrip is bij het zoeken van een weg voor het “samen-op-weg-gaan” van groot belang.
Wie kent het fenomeen “bazar” nog? Op vrijdag 17 en zaterdag 18 november hopen we in de Voorhof een bazar te houden. De opbrengst is bestemd om de onkosten te dekken van een in mei 1979 te houden kerkedag. Wilt U vast nadenken over dingen die U wel wilt missen… Ook restjes wol, stof en borduurzijde zijn van harte welkom.

De middagdiensten worden nog maar weinig bezocht. De kerkeraad wil de gemeente gelegenheid geven zich hierover uit te spreken. Op de gemeenteavond zijn 29 mensen aanwezig: 20 kerkenraadsleden en regelmatige bezoekers van de 2e dienst. Wij komen graag om samen te luisteren, te zingen en te bidden is de motivatie, waarop de kerkenraad het besluit neemt deze te handhaven. Wel met de volgende kanttekening: Daar het maken van twee preken teveel tijd van de predikant vergt zullen er zoveel mogelijk ruilbeurten plaatsvinden. Regelmatig zal een gebedsdienst gehouden worden, waarin niet wordt gepreekt. De kerkeraad acht het namelijk niet verantwoord dat aan het pastorale werk een dag per week wordt onttrokken door het voorbereiden van een tweede preek.
Kerkedag: Op een geel inlegvel in het februarinummer van 1979 informeert de “commissie kerkedag” de gemeenteleden over de plannen. Een kerkedag is een dag die gehouden wordt bij en in de kerk, voor de hele kerkelijke gemeente. We kozen dit jaar het thema: “BLIJ JE TE ZIEN” Dat wil zeggen dat we het fijn vinden om die dag iedereen te ontmoeten en dat we proberen het voor elkaar zo gezellig mogelijk te maken. Een tipje van de sluier wordt al opgelicht: Het wordt geen kerkedag maar een kerkeweekend. We starten zaterdagmiddag met een zeskamp waarvoor we een aantal attributen kunnen krijgen die de NCRV gebruikte voor de tv-zeskampen… Verder willen we de dag afronden met toneel, cabaret en muziek. Dat betekent wel dat we veel medewerkers nodig hebben.


In mei 1979 schrijft ds. Kuiper dat er een beroep op hem is uitgebracht door de kerk van Stadskanaal. In juni meldt hij dat hij het beroep heeft aangenomen. Dat is niet louter plezierig om mee te delen. Want ook al zien we goede mogelijkheden in Stadskanaal om verder te werken – we gaan toch een beetje met lood in de schoenen en verdriet in ons hart. Wij voelen ons zeer aan Geleen verbonden.
De werkgroep Toerusting organiseert ook deze winter weer een aantal kringen. Onder de kop: Kom in een kring, vullen ze twee van de vijf beschikbare kolommen van het Kerkblad van 5 oktober.

Wim Hoogstraten, Urmond 27 juni 2020


laatste update.: