PGS

ZWO

printen

OM HET NIET TE VERGETEN (5) VAN GEMEENTENIEUWS TOT KERKNIEUWS

03-05-2020

In de eerste aflevering ("Onderweg" januari 2020) van deze serie over de voorlopers van ons nieuwe gemeenschappelijke kerkblad "Onderweg" schreef ik over het allereerste begin van de plaatselijke kerkbladen in de Westelijke Mijnstreek Dat was het "Gemeentenieuws" van de toenmalige Hervormde gemeente te Beek (L), dat begon uit te komen in 1967. In de drie volgende afleveringen ("Onderweg" februari, maart en april 2020) ging het over de regionale (in tegenstelling tot de plaatselijke) kerkbladen die voorlopers van "Onderweg" waren, en over het in tijdsvolgorde tweede plaatselijke blad binnen ons territoir, het "Nieuws" van de Hervormde gemeente Geleen-Oost, begonnen in 1971.

Nu keer ik terug naar hoe het verder ging met het “Gemeentenieuws”. Eind 60-er jaren werd duidelijk dat de toenmalige Hervormde gemeente Urmond/Geleen-West, die al jarenlang vacant was, na het lange ziekteverlof en uiteindelijk vertrek van de laatste eigen predikant ds. J.N. Dansen, financieel niet meer in staat was om zelfstandig voort te bestaan. Deze gemeente omvatte de kernen Urmond met Berg aan de Maas, Nattenhoven en Maasband met de kerk te Urmond, en Geleen-Lindenheuvel met de (nu niet meer bestaande) Tunnelkerk aan de Houtmanstraat in Lutterade. Vanuit de 17e eeuw omvatte de gemeente tevens het gebied van de voormalige heerlijkheden Leut en Eisden (tegenwoordig burgerlijke gemeente Maasmechelen) op de Belgische Maasoever, waar nog altijd enkele gemeenteleden woonden, maar waar de laatste Protestantse kerkdienst ruim 200 jaar geleden plaatsvond.


Besloten werd dat ds. J.C. (Chris) Muller van Beek per 1 januari 1971 tevens predikant van Urmond/Geleen-West zou worden. De kerkdiensten in Stein-Nieuwdorp waren inmiddels vervallen als gevolg van een sterk verlies aan gemeenteleden in Stein door de sluiting van de kolenmijnen, maar ds. Muller hield nog drie kerken te bedienen over: Beek, Urmond en de Tunnelkerk. Dat was een zware taak. Iedere week deed hij dienst in twee van de kerken en voor de derde kerk werd een gastpredikant aangezocht. De gemeenten Beek en Urmond/Geleen-West bleven in beginsel onafhankelijk, maar besloten direct zoveel mogelijk samen te werken.
De twee samengaande gemeenten waren heel verschillend. In Beek waren de leden hoofdzakelijk ex-mijnbeambten met enkele academici, de deelgemeente Urmond bestond in hoofdzaak uit de afstammelingen van de oude agrarische bevolking die in de 16e eeuw met de Kerkhervorming waren meegegaan en de deelgemeente Geleen-West uit ex-mijnwerkers, vaak afkomstig uit Drenthe en Friesland.


Een geschikt middel om de zo verschillende groepen zo goed mogelijk te integreren zou een gemeenschappelijk kerkblad zijn. Op initiatief van Rob Hanssens, Wim Hoogstraten (beiden uit Beek) en de heer F.G. Kluit uit Geverik, die alle drie kort tevoren in de gemeente waren komen wonen, werd het “Gemeentenieuws” (één kantje folio per maand) daarom uitgebouwd tot een fraai maandelijks blad in A5-formaat voor het geheel van beide gemeenten. Tot dan toe was er in Urmond/Geleen-West geen kerkblad, maar het nieuwe blad werd nu bezorgd bij alle 700 gezinnen van Geulle, Beek, Neerbeek, Spaubeek, Elsloo, Stein, Maasband, Urmond en Lindenheuvel. Wim Hoogstraten zorgde voor de organisatie. Tientallen bezorgers werden aangeworven, van wie sommigen nog heden als zodanig actief zijn. Vele adverteerders uit alle delen van de beide gemeenten werden aangetrokken, zodat het blad betaald kon worden uit de advertentieopbrengsten. De bevriende drukker Marell in Stein, die het foliokantje had gestencild, drukte ook het nieuwe blad. Truus en Gerard Mietus bleven actief in de redactie, nu gesteund door Ad Ludikhuize uit Lindenheuvel. In 1975 nam Corrie Zuidervliet-Oskam de eindredactie over van de familie Mietus. Zij is tot 1990 eindredactrice gebleven.
De heer Kluit was ontwerper van beroep en samen met Aleid van Veen-Lovink ontwierp hij voor het nieuwe “Gemeentenieuws” een fraai logo, voorstellende de massa mensen onder de hemel, maar waarin ieder individu zich verheugt in de bijzondere belangstelling van de Heer. Het logo heeft dienst gedaan tot de komst van het ‘Samen op weg’-blad “Kerknieuws” in 1983.




Wat de inhoud door de jaren heen betreft, valt het enthousiasme op dat de gemeente in die jaren kenmerkte. Doordat Staatsmijnen/DSM bezig was met een sterke uitbouw van de chemische fabrieken als vervanging voor de mijnbouw, vestigden zich heel wat jonge en hoogopgeleide gezinnen in de gemeente. Er waren zeer veel activiteiten van uiteenlopende aard. Zo organiseerde vogeldeskundige Albert Müller uit Berg excursies in o.a. het Limbrichterbos; er waren fietstochten en kerkepaden, zondagsscholen in Beek, Stein, Urmond en Lindenheuvel, en er werd een zangploeg opgericht voor het aanleren van de nieuwe “102 gezangen”. Er kwamen gemeenschappelijke kerkdiensten met diverse RK parochies en in het kader van het “Samen op Weg”-proces met de Gereformeerde Kerk van Geleen en de Hervormde gemeente Geleen-Oost. De Protestantse scholen in Beek en Lindenheuvel verheugden zich in de vele aangemelde leerlingen. Financiële acties brachten zoveel op dat er een einde kwam aan de tekorten die tientallen jaren hadden geduurd. Volgens de statistiek per 1 juli 1971 waren er in de twee gemeenten samen niet minder dan 416 belijdende leden en 516 doopleden.
In het nummer van januari 1972 werd bericht dat het historische De Rijckere-orgel van Beek, dat als gevolg van de jarenlange financiële perikelen al sinds jaren opgeslagen stond bij de orgelbouwer in Utrecht, nu wellicht toch gerestaureerd zou kunnen worden. Die restauratie heeft overigens nog geduurd tot 1983!

Het Gemeentenieuws van augustus meldde het vertrek van ds. Muller naar Franeker. In de Tunnelkerk werd een bidstond voor het beroepingswerk gehouden en het novembernummer kon (mede daardoor?) al melden dat kandidaat G.H.M. (Martin) Röhling was beroepen en het decembernummer dat het beroep was aangenomen.
Het vrijwel compleet bewaard gebleven Gemeentenieuws geeft een prachtige indruk van het toenmalige gemeenteleven. Ik zal mij nu verder beperken tot de vermelding in het nummer van september 1978 van de eerste gemeenschappelijke Jaargids van de Hervormde gemeenten Beek, Urmond/Geleen-West en Geleen-Oost en de Gereformeerde Kerk van Geleen, en die in het nummer van juli 1980 dat na twee jaar vacature ds. Joan Röell intrede doet als opvolger van Martin Röhling, samen met ds. Wim Westerveld in de Gereformeerde zustergemeente.


Het laatste nummer, dat van maart 1983, vermeldt het programma voor de Orgelfeesten in het weekeinde 16-20 maart ter gelegenheid van de inwijding van het gerestaureerde De Rijckere-orgel, als gelukkige afloop van een jarenlange lijdensweg voor de kerkvoogden. In hetzelfde nummer wordt het verschijnen aangekondigd van het boekje “Protestants Beek” van Wim Hoogstraten en Henk van Loo, dat de geschiedenis beschrijft van het protestantisme in en rond Beek vanaf de Hervormingstijd en van de diverse orgels die de gemeente in die tijd gediend hebben.

Wim Hoogstraten, Urmond 26-04-2


laatste update.: