PGS

ZWO

printen

GELUKKIG IS PASEN ER OOK NOG

27-02-2020

Of ik gelukkig ben, zo vroeg mij iemand laatst. Gek genoeg vond ik dat best een beetje een lastige vraag. Want, gelukkig zijn, wat is dat eigenlijk? Is dat een momentopname? Dan hangt het er helemaal vanaf wanneer iemand je zo"n vraag stelt. Of, is geluk een toestand? Ben je bijvoorbeeld "gelukkig" als je de hele dag door lekker in je vel zit? Of kun je jezelf óók een gelukkig mens noemen als je wel eens in de put zit?

Geluk is geloof ik nogal een thema waar we tegenwoordig verlegen mee zijn. Er wordt van alles over gezegd en geschreven. En dat is eigenlijk best apart, want in de scorelijst van het centraal bureau voor de statistiek, leven wij met z’n allen in een land dat met een dikke zeven komma vier prima scoort in de top tien van de meest gelukkig landen. Slechts drie procent van de Nederlanders noemt zichzelf óngelukkig. Hoewel jezelf on-gelukkig noemen nog weer heel wat anders is, denk ik, dan de vraag oprecht proberen te beantwoorden of je ge-lukkig bent.

Maar goed, de wachtkamers van de psychologen en psychiaters zitten vol, dat is, als je eerst je tijd hebt uitgediend op de wachtlijst.
Onlangs was ik in Den Bosch, waar de bekende Vlaamse Psychiater Dirk de Wachter zou spreken. Op uitnodiging van de Raad van Kerken ter plekke. U kent hem wellicht van dat enorm populaire boekje ‘de kunst van het ongelukkig zijn’. Op de een of andere manier trekt deze man overal vólle zalen. In Amsterdam betalen mensen gemakkelijk 70 euro voor een kaartje heb ik gehoord. Ík kwam binnen voor een paar cent reserveringskosten en een vrije gave. En vanwege de enorme toeloop werd de locatie vlak van tevoren nog gewijzigd. We zaten in het Hieronymus Bosch Art Centre, een zaal voor 650 mensen, en nóg was de locatie eigenlijk veel te klein.
Hoe zit dat dan?
 
De druk van geluk, met deze slogan werd de avond in Den Bosch aangekondigd. En daar zaten echt niet alleen kerkmensen. En ook in de vesper in de Kathedraal voorafgaand aan de lezing zat het aardig vol.
Dirk de Wachter zelf, een beetje een verstrooide psychiater, maar absoluut authentiek en betrokken, en ook humorvol, genoot zichtbaar van de toeloop. En ik kon deze avond deze uitspraak die ik in ieder interview met hem tegenkom ook weer afvinken: ‘mijn vrouw, zij is huisarts, zegt altijd ‘maar wat jij vertelt is toch helemaal niet nieuw?’ En dat klopt. Maar blijkbaar haalt deze man iets onder het stof tevoorschijn wat wij hier en daar onderweg een beetje zijn verloren, in een samenleving die het eigenlijk heel goed, misschien een beetje té goed heeft, namelijk de gedachte:
Geluk is niet maakbaar
 

Accepteer dat je leven ook barsten heeft
In zijn boekje noemt hij het zelfs ‘de ziekte van deze tijd’, het idee dat het leven vooral leuk moet zijn. Beter zouden we ook leren om af en toe ook een beetje óngelukkig te zijn.
Dat is wat kort door de bocht misschien en ook geen pleidooi voor juist ongelukkig zijn. Maar alleen al de gedachte dat ik niet constant gelukkig hoef te zijn, zoals mij eigenlijk een beetje wordt opgedrongen door de sociale media en de mogelijkheden die er tegenwoordig zijn, dát levert bij míj al ontspanning op. Want ja, ook ik ben een kind van deze tijd.
En blijkbaar zoeken heel véel mensen naar deze ontspanning. Voorbíj de gedachte dat we vooral veel moeten genieten, dat het allemaal goed en mooi moet zijn, omdat het anders niet klópt en we anders tekortschieten, of tekort komen.
 
Het is oké, zei ook Willem-Alexander in zijn kersttoespraak. Ik vond het ontroerend, eerlijk waar. Geef jezelf wat ruimte zei hij. Ook verdriet mag er zijn. Ook twijfels en gevoelens van eenzaamheid mogen er zijn. Ook mislukkingen en tegenslagen horen bij het leven.
Een beeld dat Dirk de Wachter die avond in Den Bosch gebruikte is mij echt bijgebleven: In zijn praktijk komt hij mensen tegen die in hun leven stekels hebben opgelopen. En die stekels doen pijn, leveren steeds weer nieuwe kwetsuren op, waardoor het leven moeilijk en zwaar is, soms veel te zwaar. Wat ik dan probeer te doen, zegt hij, is die mensen zwachtelen, eindeloos zwachtelen, zodat ze verder kunnen leven mét de stekels. Dat heeft ook met acceptatie te maken, van dat wat er nu eenmaal ís en je niet kunt veranderen, maar, wat je wel kunt verbínden misschien.
Kunnen mensen niet ook elkáár zwachtelen? Elkaar verbinden? Is óók zijn vraag. En, zou de jacht naar geluk misschien omgebogen kunnen worden naar het samen zoeken naar zin en betekenis? Naar het samen ontdekken ook van troost? Kunnen verdriet en kwetsbaarheid niet ook verbinden?
We beleven met elkaar de Veertigdagentijd, tijd van het toeleven naar een nieuw begin, naar bevrijding, naar opstanding, naar heelheid. En ondertussen ervaren we gebrokenheid, in de wereld, in ons eigen leven misschien. Met Pasen zijn de stekels niet zomaar weg, ook bij de Opgestane blijven de wonden zichtbaar. Ik ervaar het als een waardevol en krachtig verhaal, dat Hij, met zijn stekels, door de dood werd heen getrokken. En gezien en beleefd werd door wie Hem navolgden. Ze werden hoopvol en kregen nieuwe moed. Nu ik nog.
 
Irene Pluim

laatste update.: