printen

OM NIET TE VERGETEN (13)


28-01-2021

Buiten de bouw van de Ontmoetingskerk heeft "Kerknieuws" in de jaren 90 nog veel meer te berichten

De vorige keer (“Onderweg” januari 2021) was mijn stukje over Kerknieuws als tijdsgetuige geheel gewijd aan de voorbereidingen tot de bouw van de Ontmoetingskerk te Geleen en aan grote restauratiewerken aan de gebouwen in Beek en Urmond. In de jaren 90 was de aandacht binnen de gemeente echter beslist niet beperkt tot gebouwenkwesties, zoals hierna zal blijken.
Na de val van de Berlijnse Muur en het snelle verdwijnen van de communistische dictaturen in Oost-Europa, ontstonden nieuwe kansen voor de kerken aldaar. Het Werelddiaconaat nam het initiatief om die kerken te helpen. Onze gemeente had al jaren contact met kerken achter het IJzeren Gordijn, die nu verder aangehaald konden worden. Daarnaast kwam door een initiatief van Jaap Strikwerda een partnerschap met de Evangelische Kaufmannskirche te Erfurt tot stand. Nog heden in 2021 wisselen we met hen de kerkbladen uit. Op 19 augustus 1990 waren ds. Klaus Bürger uit Erfurt en zijn gezin voor de eerste keer onze gasten in de Bethelkerk. Het gesprek ging erover hoe de Kerk moest omgaan met de geweldige veranderingen in de voormalige DDR na de val van de Muur. Op 10 en 11 november (St. Maarten, naamdag van Martin Luther, die in Erfurt studeerde) ging een delegatie van onze gemeente naar Erfurt. Kerknieuws berichtte over het programma rond het thema “Wie deelt, wordt niet armer”, over gerechtigheid en vrijheid in een steeds materialistischer wordende wereld.


Maar ook aan deze zijde van de gevallen Muur hield onze gemeente de oecumenische contacten warm. In het najaar van 1990 kwam zustergemeente Lövenich met 35 man bij ons op bezoek. Dit was al het 6e jaar van deze geregelde uitwisseling over de landsgrenzen heen. Begin 1991 werd ook contact gelegd met de Nederlandse Gereformeerde Kerk te Maastricht. Hun predikant ds. W. van der Vegt woonde in Geleen. Ook met deze gemeente, die inmiddels is samengegaan met de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt, wisselen we anno 2021 nog steeds de kerkbladen uit. Voorts berichtte Kerknieuws over regelmatige avondgebeden samen met de Pastoor van Arsparochie. De Commissie Vorming & Toerusting van onze gemeente fuseerde zelfs met de toerustingscommissie van die parochie. Ook deze oecumenische relatie bestaat tot op de huidige dag, al is de parochie inmiddels in een groter verband opgenomen. De gemeenschappelijke toerustingscommissie stelde, en stelt nog steeds, ieder jaar weer een prima toerustingsprogramma samen. Het blauwe programmaboekje verscheen steeds als bijlage bij Kerknieuws.


Als praktische oecumene begon Jan van Dongen een actie binnen de gemeente, om de bouw van een nieuw kerkje in Pangandaran (zuid-midden Java in Indonesië) te steunen. Er was een uitstekende respons.


De Werkgroep ZWO beval in een artikel in Kerknieuws het gebruik van Max Havelaar-keurmerkkoffie aan. Daarop werd besloten die dan ook bij het koffiedrinken na de kerkdiensten te gebruiken.


Niet te vergeten is ook de Handwerkgroep in de Voorhof van de Bethelkerk, die veel geld opbracht voor het project van Paul van Rijn voor kinderen in Brazilië.


Op het spirituele vlak plaatste ds. Jan Compagner regelmatig cursiefjes met overdenkingen in Kerknieuws. Deze waren altijd het lezen waard. Ook de beschouwelijke stukjes die Bertus Rietveld geregeld in Kerknieuws schreef onder de titel “Een introvert 70-plusser”, waren een bijdrage aan het spirituele gehalte van Kerknieuws. Zijn laatste bijdrage (nr. 25), in het Kerknieuws van 7 januari 1993, was bijzonder aangrijpend. Hij schreef haar vanuit het verpleeghuis, waarin hij na een herseninfarct éénzijdig verlamd moest worden opgenomen. We kunnen van hem leren dat we bij opkomende geloofstwijfel mogen rekenen op de Heer, die alles als genade schenkt, ook het geloof zelf.


Intussen werd op 6 mei 1990 de grote restauratie van kerk en pastorie te Beek feestelijk afgesloten. In de feestbijlage bij het Kerknieuws van 26 april 1990 staat een fraaie tekening van het complex.
Kerknieuws meldde dat er voortaan op marktdagen een maal per maand in het Koetshuis te Beek en de Voorhof bij de Bethelkerk koffieochtenden en -middagen zouden worden gehouden.


In het najaar van 1990 begon het Kerksecretariaat. Dit bespaarde de predikanten veel typewerk. Ik neem aan dat Ria Joosen-de Keijzer en Liny de Boer-de Boer hierbij betrokken waren maar dat staat er in het artikel niet bij.
Over de ontwikkelingen bij Kerknieuws is te melden dat Guus Ravoo in maart 1990 na vele jaren definitief stopte als coördinator van de productie van Kerknieuws. Karel Kroon volgde hem op. Berend de Vries droeg het penningmeesterschap van de Kerkbladcommissie over aan Anja Govaart-de Bruijn.


Met het nummer van 11 april 1991 kreeg Kerknieuws een zachtgroene omslag om het blad beter te laten opvallen te midden van de steeds groeiende stroom reclamepapier. Tot nu toe was de omslag altijd van wit papier geweest. De groene omslagkleur is in gebruik gebleven tot eind 2019, toen Kerknieuws opging in Onderweg. Vanaf deze tijd kon Kerknieuwskopij per diskette worden aangeleverd, wat veel typewerk bespaarde.


Doordat veel nieuwe adverteerders werden gevonden, was de financiële toestand van Kerknieuws uitstekend. Niet minder dan ƒ 5000,- en een half jaar nog eens ƒ 2000,- konden als winst worden afgedragen aan de kerkenkas. Met de vele kapitaaluitgaven in deze tijd kwam dat de kerkrentmeesters prima uit.

Interessant is een bericht van de toenmalige voorzitter van de diaconie, Berend Kerkhoff: “We kunnen vaststellen dat de offerbereidheid in onze kerkgemeenschap stijgende is!” Wist u dat de diaconie aanmerkelijk meer tijd besteden moet aan het uitgeven van het geld dan aan het verwerven ervan? Dit maakt het werk van de diakenen vaak plezierig om te doen”.


Een gemeentelid schreef in een ingezonden stuk: “ik ben verwend met de speelse, transparante sfeer in de Beekse gemeente: spiritualiteit en gemoedelijkheid gaan hand in hand. In een wereld van efficiency, materialisme en gebondenheid biedt de kerk nog ruimte voor vrijheid, geest en stelt zij grenzen aan de vanzelfsprekendheid”.

Van 27-29 september 1991 was zustergemeente Erfurt weer op bezoek in de Kruiskerk. O.a. was er een discussie van onze gemeente met die van Erfurt en onze andere zustergemeente van Lövenich, waarvan ook een groep naar Geleen was gekomen. Het ging over de verschillende uitdagingen, waarvoor de drie gemeenten zich zagen geplaatst. De jeugd (ook die uit Erfurt) hadden een Ardennenweekeind, dat hierdoor een internationale inslag kreeg.


Herman Harmsen schreef in Kerknieuws over het Protestants Gemengd Kerkkoor (van Geleen-Oost), waarvan dirigente mw. van der Put was uitgevallen. Jaap Roosjen viel voor haar in.
Regelmatig schreef ook de NCVB afdeling Geleen in Kerknieuws over de activiteiten.


Veel aandacht werd ook gegeven aan de jaarlijkse Israëlzondag.
Het concertenprogramma op de mooie orgels van Beek en Urmond vormde ieder jaar een welkome bijdrage van onze kerkgemeente aan de Limburgse culturele activiteiten.


Ten gunste van de Peter Treckpoelfeesten in Beek was er op verzoek van het organiserende comité een tentoonstelling in kerk en Koetshuis over het thema “De opkomst van het Protestantisme in het Zuiden”.
Dick Knol en Matty Nieuwelink organiseerden regelmatig voor de kerkleden wandelingen in Limburg en de aangrenzende streken.


Een bijzonderheid in Kerknieuws in deze periode is de rubriek “Missionair Nieuws”. Hierin wordt regelmatig bericht over missionaire initiatieven in andere protestantse gemeenten in Limburg. Er was heel wat te melden. Zo was er eind oktober 1991 een “Missionaire Werkdag” in Sittard, waar Christenen (RK en Protestant) en Moslims in onze streek voor het eerst tot inhoudelijke geloofsgesprekken kwamen. Voor begin 1993 werden soortgelijke gesprekken gepland in Beek, Stein en Geleen.


Het valt op hoeveel geboorten en doopsels er in deze tijd in de gemeente waren, niet alleen in Geleen, maar ook in Beek en Urmond.


Mw. J. Poot-Hogeveen nam het kosterschap van Beek over van mw. Driehuis. Coba is meer dan 25 jaar lang kosteres van Beek gebleven!


Op 18 januari 1992 overleed Betteke van Didden van de Urmondse kerkgemeente. Zij was jarenlang een belangrijke bron van bezieling voor de oude Protestantse families in de Maasband, die daar al sinds de Hervormingstijd wonen.


Op 17 mei 1992 nam ds. G. Verschragen na 21 jaar afscheid als predikant van de Hervormde gemeente te Sittard. Ds. H.G. Teeuwen uit Angerlo deed met Pinksteren intrede. Ds. Den Ouden-Ligtelijn nam op 3 mei 1992 afscheid als predikante van Grevenbicht wegens vertrek naar Helmond.


Op 4 oktober 1992 overleed ds. Dolf Odé, oud-predikant van de Hervormde gemeente Geleen-Oost. Hij was nog aanwezig geweest bij de ingebruikname van de Ontmoetingskerk op 20 september.


Kandidaat Ferdinand Borger werd de nieuwe predikant van de Gereformeerde Kerk van Sittard. Zijn eerste preekbeurt op 18 oktober 1992 was opvallend genoeg in Urmond en Geleen. Dit was het gevolg van een al eerder afgesproken dienstenruil, maar wellicht mag dit worden gezien als een voorafspiegeling van onze kerkenfusie in 2020.


Wim Hoogstraten, Urmond 23-01-2021