PGS

ZWO

printen

Good news, bad nieuws ......wat is waarheid?

06-10-2019

Met een oude tophit van de zangeres Lori Spee uit de jaren 80, “Good news, bad news” begon Jan de Koning al zingend met ukelele zijn column over het thema “Waarheid”. Als journalist in een tijd met veel fake-nieuws viel er natuurlijk heel wat te zeggen over dit thema.

Het was de eerste “Zin en Hapjes” van het nieuwe seizoen. Ondanks het ‘hondenweer’ was er toch een goede opkomst. Het concept voor deze bijeenkomsten is: Op zondagmiddag tussen vier en vijf uur even zinvol bijpraten, maar niet met een lege maag natuurlijk. Er zijn statafels, er is een wijntje, er zijn hapjes, en er is een goed en misschien wat onvoorspelbaar gesprek op gang gebracht door een spitse column.

Na een stukje uit de film “The Wild” en de column waren er leuke gesprekken aan de hand van prikkelende stellingen.

Elly Meyers zong tot slot het lied ‘Honesty’, begeleid door Bert Stuij op gitaar.

Op de rechterkolom is de tekst van de column te lezen.







Column Zin in hapjes: zondag 06-10-2019 

Ik neem u mee in een zoektocht naar de WAARHEID    

 

Jezus zei: 'Ik ben de weg, de waarheid en het leven.

Niemand kan bij de Vader komen dan door mij.'

Johannes 14:6 | NBV |

 

Eerder dit jaar werd gevraagd om deze column uit te spreken over waarheid, want er is zoveel fakenieuws, zei Bert Stuy erbij. Jij als journalist moet toch echt de waarheid weten te vinden en ook brengen. Aanvankelijk zou ik deze column voor de vakantie uitspreken, maar er was een dubbele boeking in dit kerkje en dat was heel echt.

Tja, nepnieuws. Daar is de wereld vol mee. Maar dat is niet alleen van deze tijd. Alleen vroeger kende we de term niet. Toen had je het bijvoorbeeld wel over: oorlogspropaganda.

Vanaf het moment dat ik hiervoor werd gevraagd schoot 1 ding als eerste door mijn hoofd:

Good, News,, bad news, any news at al

I, can’t stop, this. Need to call you…

Good, News.

 

Lori Spee  met een hit in 1984.

Een grijze huistelefoon had een prominente plek in de videoclip van TopPop. De telefoon van nu is meer een computer, camera enz, waarmee je ook nog kunt bellen. Maar daarvoor gebruiken we het apparaat het minst. De social media bedienen we veelal via de smartphone en we consumeren daar ook het nieuws en dus ook het fakenieuws.

 

Spreuken zegt het zo:

Wie rechtvaardig is, kiest het juiste woord,

een goddeloze neemt slechts leugens in de mond.

Spreuken 10:32 | NBV |

 

Nepnieuws is een serieus probleem. De overheid waarschuwt er zelfs voor: www.blijfkritisch.nl Je krijgt dan een heel rijtje met tips om te controleren of het bericht wel klopt. Bijvoorbeeld: controleer de bron. Maar op Facebook, Twitter, Instagram kan iedereen zelf nieuws plaatsen en hoef je geen professionele journalist te zijn.

Afgelopen donderdag had Nieuwsuur daar nog een reportage over. Politici kunnen van alles op Facebook zetten, want het Social Medium wil geen politieke scheidsrechter zijn. Dus zoek het maar uit. Dan zeg ik: wees op je hoede.

Een recenter voorbeeld stond gisteren in Trouw. Kiezers van Forum voor Democratie, PVV en 50Plus geloven in complotten en doofpotten. Want ze denken dat de traditionele media zaken achterhouden of meewerken aan een vooropgezet plan om de burger via de media, kunst en onderwijs allerlei linkse ideeën op te dringen. Het klopt dat er linkse media zijn. Maar gisteren luisterde ik in de auto toch echt naar WNL op Zaterdag met de ondertitel: Het rechtse geluid van Nederland. Tegenwoordig is dat behoorlijk in evenwicht. Complotdenkers zien dat niet of willen het niet zien. Zeg het maar.

 

Terug naar de website: www.blijfkritisch.nl. Ze adviseren om bij gewone publicaties op internet goed te kijken wie het bericht als eerste online zette. Mensen die nepnieuws willen verspreiden, doen dat vaak met nepaccounts. Check daarom altijd of het account echt is. De officiële profielen van beroemde personen, journalisten en mediabedrijven hebben vaak een blauw vinkje naast hun naam staan.

Dat betekent dat zij het profiel zelf hebben gemaakt. Je kunt erop vertrouwen dat het profiel echt is.

Nepnieuwsmakers laten hun bericht zoveel mogelijk op echt nieuws lijken. Let daarom goed op van welke website het bericht komt, zegt de overheid op: Blijfkritisch.nl.

 Wil je weten of een website betrouwbaar is? Bestaat de afzender echt? Kijk dan op pagina’s waar je 'disclaimer' of ‘over ons’ ziet staan. Daarin kun je ook zien wie de schrijver van een stuk is. Bij nepnieuws is vaak niet duidelijk wie het geschreven heeft.

Zeg nou eerlijk: Wie leest zo’n disclaimer? Volgens mij niemand.

 

Wie heeft er belang bij nepnieuws: De afzender wil bijvoorbeeld onrust zaaien tussen personen of groepen. Een bericht krijgt een spannende kop. Wij klikken erop, verbazen ons, soms worden we boos en geven een reactie, Dat lokt dan weer andere reacties uit.

Maar wat dacht u van overheden die er belang bij hebben om in een ander land verkiezingen te beïnvloeden. Als ik zeg: Rusland, Hillary Clinton, Donald Trump, dan weet u toch voldoende.

 

Nepnieuws kan ook een commercieel doel hebben. Een afzender heeft er belang bij dat zoveel mogelijk mensen naar een pagina met advertenties worden gelokt. Veel websitemakers verdienen geld als internetbezoekers hun online-advertenties zien. Dus ook hier: Spannende koppen, klikken, kassa.

 

Het volgende bericht stond voor de vakantie op de site van de NOS:

Veertien Russische YouTube-kanalen die nepnieuws verspreiden hebben de afgelopen jaren samen miljarden views gekregen en miljoenen dollars aan advertentie-inkomsten binnengehaald.

 

Uit de 3e brief van Johannes:

Niets verheugt mij meer dan te horen dat mijn kinderen de weg van de waarheid volgen.

3 Johannes 1:4 | NBV |

 

Waarheid: daar moest deze column over gaan. De waarheid is soms lastig en zelfs moeilijk. We gaan hem daarom ook vaak uit de weg. We steken onze kop in het zand en bedrijven struisvogelpolitiek. Hoe lang hou je zoiets vol? Soms jaren, want op het sterfbed van menigeen komt nog wel eens een ontboezeming boven tafel.

In Trouw van een maand geleden stond een artikel met onder meer deze opmerking: “Als je gelooft dat de mens niet deugt, behandel je de ander zo” Met andere woorden: Zoals de waard is vertrouwt hij zijn gasten.

In dat stuk werd geschreven over ziekteverschijnselen op een kleine Belgische school in de zomer van 1999. Kinderen kregen mysterieuze ziekteverschijnselen. Hoofdpijn, braken. De leraren gaven de schuld aan Coca-Cola, want dat hadden ze tijdens de pauze allemaal gedronken. Er werden maar liefst 17 miljoen dozen frisdrank vernietigd. Uiteindelijk bleek uit onderzoek van toxicologen dat er helemaal niets in zat. Ook niet in het bloed en de urine van de patiënten.

Kent u dat verhaal nog van de clowns en de ontucht van kinderen in Oude Pekela in de jaren tachtig? Het werd afgeschilderd als massa-hysterie. Er is nooit iets boven water gekomen.

Bij het verhaal over de Coca-Cola in België werd de al oude filosofische vraag gesteld: wat is waarheid?

Er wordt veel gezocht naar de waarheid en dat houdt dus in dat je hem niet hebt.

 

Socrates zei het zo: je weet dat je niet weet. Desondanks poog je in je vragen en denken tot waarheid te komen.

Sommige dingen zijn echt waar: water kookt bij 100 graden en roken is dodelijk. 

 

In Psalm 15:2-3 staat:

Wie de volmaakte weg gaat en doet wat goed is,

wie oprecht de waarheid spreekt.

Hij doet aan lasterpraat niet mee,

hij benadeelt een ander niet

en drijft niet de spot met zijn naaste.

Psalm 15:2-3 | NBV

 

Ik zou daarom iedereen willen uitdagen om aan de hand van de vragen en stellingen op de briefjes op de tafels, ook wel soepstengels of zoute stokjes genoemd te zoeken naar de waarheid, of als u die gevonden hebt met ons te delen.

Zoeken naar de waarheid en die ook overbrengen; ik als journalist blijf het boeiend vinden.

 






laatste update.: