PGS

ZWO

printen

IMPRESSIE SYNODE VOORJAAR 2017

05-07-2017

Op 20 en 21 april heeft de Synode weer vergaderd in Lunteren. Als nieuw synodelid schoof ik aan in een aardig volle zaal met o.a. afgevaardigden vanuit de 75 classes. Een aantal dingen is veranderd sinds mijn vorige synode-periode (2011-2012). De synode is gehalveerd, wat maakt dat de ‘klus’ en verantwoordelijkheid als afgevaardigde groter voelt, er is meer ruimte voor inhoudelijke (ethische) bespreking van onderwerpen en er wordt op volle stoom gewerkt aan de concrete uitwerking van ‘kerk 2025’.

De visienota van onze kerk ‘Waar een woord is, is een weg’ kreeg definitief vorm in januari 2016 en werd even later verder uitgewerkt met de nota ‘Een stap verder’. U heeft daarover waarschijnlijk gehoord en gelezen via verslagen van mijn voorganger (genoemde nota’s zijn ook op de website van de landelijke kerk terug te vinden). Hierin gaan, in het kort, beschouwingen over het eigene en de waarde van kerk en gemeenschap, ook naar de toekomst toe, en een analyse van de context, gepaard met ingrijpende en gedurfde (kerk)structurele wijzigingen. Als nieuw synodelid stap ik in ‘een rijdende trein’, zo voelt het, van een kerk die volop met toekomst bezig is en probeert om zo vorm te krijgen dat ruimte, transparantie en eenvoud kernwoorden zijn en de kerk ‘houdbaar’ maken. Een spannend proces. De kerk moet ‘back to basics’, zo is het verlangen. Of de uitwerking van deze veel gebezigde slogan inderdaad het gewenste effect heeft, is aan de synode en aan de plaatselijke kerken die volop ‘considereren’ over de kerkordelijke uitwerkingen van de (door de synode aangenomen) nota’s. De protestantse kerkstructuur geeft voldoende mogelijkheid om mee te denken en mee te praten over belangrijke onderwerpen. De praktijk voelt misschien anders, want ik weet hoe de synode ver weg kan lijken. Nu ik mij als synodelid meer expliciet verdiep in de ontwikkelingen roept dat enthousiasme op, maar ook vragen en kanttekeningen, die ik goed hoop te vertalen en weer te geven in de synode.

Na deze inleidende opmerkingen een korte weergave van wat er in de twee dagen in april op de agenda stond, buiten de liturgische openingen en sluitingen die een goed beeld geven van de breedte van onze kerk. Ik licht een paar onderwerpen uit. Het inhoudelijke gesprek vond plaats rondom het thema ‘veiligheid’. Terrorismedeskundige prof. dr. Beatrice de Graaf (die vaak aanschuift bij praatprogramma’s) (zie foto) hield een lezing over dit thema. Zij stelde dat de kerk een eigen geluid heeft als het over ‘het kwaad’ gaat en zij dat ook in het publieke debat moet laten horen. Christenen kunnen vanuit Bijbelse bron een eigen verhaal tegenover het doemdenken stellen. Haar bijdrage aan de synode zal in het najaar tot boekvorm worden uitgewerkt en als basis kunnen dienen voor gesprek rondom veiligheid in lokale gemeentes. In groepjes wisselden synodeleden nog korte tijd gedachten uit over stellingen als: ‘de kerk spreekt te weinig over het kwaad. Dit zou meer en reëler moeten’, waarna plenair teruggekoppeld werd.

Op de agenda stond ook een heel aantal kerkordelijke wijzigingen in eerste lezing rondom de opbouw van gemeenschappen (o.a. lidmaatschap, samenstelling kerkenraad) die momenteel ter consideratie liggen bij de gemeentes. We hebben een update gekregen van 7 jaar pionieren (nieuwe vormen van kerkzijn) waarbij toch wel trots verteld werd hoe de geplande 100 plekken bijna gehaald zijn, maar er ook realistisch verhaald werd over de uitdagingen voor de toekomstige bestendiging van de pioniersplekken. Er werd een boek gepresenteerd aan de hand van Sake Stoppels en Nynke Dijkstra getiteld ‘back to basics’, zeven cruciale vragen rond missionair kerk-zijn, wederom met groepsgesprek rondom de toch wel prikkelende uitspraak ‘zieltjes winnen, wat is erop tegen?’.


We zijn aan de hand van een notitie en mondelinge toelichting bijgepraat rondom de bekostiging (en bezuiniging) van verschillende vormen van categoriaal pastoraat (studenten-, koopvaardij-, doven- en binnenvaarts- en luchthavenpastoraat), waarbij pastoraat in de krijgsmacht, justitie en gezondheidszorg op een ander moment aan de orde zullen komen. En wat voor mij een nieuw onderdeel was, de recent afgestudeerde aankomende predikanten en kerkelijk werkers presenteerden zichzelf kort en werden door de synode toegezongen en toegebeden.

Wat waarschijnlijk de meeste (pers) aandacht heeft gekregen van deze synode is de nota ‘Naar een cultuur van mobiliteit’, dat met zeer veel discussie, een grote hoeveelheid amendementen, moties, zelfs een voorstel om alles bij het oude te laten met een aantal wijzigingen uiteindelijk is aanvaard als uitgangspunt voor verder beleid. Het was een spannende stemmingsronde op de verschillende onderdelen. In de nota wordt o.a. voorgesteld dat het mogelijk is dat na twaalf jaar predikant en plaatselijke gemeente, met wederzijds goedvinden, afscheid van elkaar kunnen nemen. Maar dat hoeft niet, ze kunnen na twaalf jaar ook gewoon samen doorgaan. Dat is nieuw. Tot nu toe kan afscheid nemen namelijk alleen als de dominee zelf een beroep aanneemt of de kerkenraad een losmakingsprocedure start. De gedachte achter deze maatregel is dat bevordering van mobiliteit en flexibiliteit goed is voor zowel gemeenten als predikanten. Het college van kerkorde zal de nota omzetten in concrete afspraken, die dan in de synode zullen terugkomen als kerkordelijke voorstellen. De voorgestelde financiële maatregelen om mobiliteit en flexibiliteit te bevorderen worden ook nog nader uitgewerkt en zullen in de novembersynode op de agenda staan. Ook werd de campagne ‘geloven in delen’ van Kerk in Actie nog toegelicht. De verscheurde foto van een Jezusafbeelding die anoniem verstuurd werd naar predikanten en de korte televisiespotjes rondom de goede week waarin de verscheurde stukken afbeelding in verband gebracht werden met diaconale projecten hebben heel wisselende en soms erg geschokte en emotionele reacties opgeroepen, en er is veel naar het dienstencentrum gebeld.

De onderlinge ontmoeting ten slotte (en het hier en daar afstemmen van stemgedrag) vond verder plaats tijdens de maaltijden en koffiemomenten. Het waren intensieve dagen. Wordt vervolgd.

Een hartelijke groet van Irene Pluim (predikant in Sittard, synode afgevaardigde vanuit de classis Limburg)


laatste update.: