PGS

ZWO

printen

HOE STELLIG ZULLEN WE HET MAKEN?

06-01-2017

95 Speldenprikken, zo heet het boekje dat de landelijke Protestantse Kerk heeft uitgegeven naar aanleiding van 500 jaar Reformatie. Het is een klein boekje met spitsvondige uitspraken, opgetekend door Rikkert Zuiderveld. Kleine nadenkertjes, een aantal heel treffend, of gewoon vermakelijk. Ik noem er maar even een paar: "Ik heb altijd wat moeite met het idee van de erfzonde. Mijn vader had dat ook al". En: "In de kerkdienst dankt men God met blijde Psalmen, de Klaagliederen worden bewaard tot na de dienst." Of deze: "Als Jezus zou twitteren, hoeveel volgers zou hij dan hebben?". Best een leuk boekje om in de tas te hebben en bij een klein wachtmomentje er even bij te pakken.

Eind vorig jaar werd het hele gebeuren rondom het herdenken van de Reformatie landelijk ingeluid met een feestelijk programma in de Lutherse Kerk in Amsterdam. Op dezelfde dag dat in Lund (Zweden) Paus Franciscus mee voorging met de Jordaanse voorzitter van de Lutherse Wereldfederatie in een Reformatie herdenkingsviering. Lund overigens als de plek waar de genoemde wereldfederatie het licht zag. Tijden veranderen, een paus geleden was het nog niet helemaal duidelijk of protestanten wel bij een ‘echte kerk’ hoorden, vandaag de dag liggen de sentimenten gelukkig anders.

Met alles wat er over Luther te zeggen valt -en er valt dit jaar heel wat over hem en de beweging die hij voortbracht op te steken, hij heeft ons in ieder geval de gedachte voor nu ingegeven dat een kerk ‘semper reformanda’ hoort te zijn. Dat wil zeggen een kerk hoort altijd in beweging te zijn, altijd open te staan voor verandering en vernieuwing. Mits gebaseerd op Bijbelse  principes uiteraard, want het Woord is de basis en de bron voor alles.

Wanneer we vandaag de dag de beweging herdenken die leidde tot de Reformatie en die zo’n beetje begon met die 95 stellingen die zogezegd of zogenaamd aan de deur van de slotkapel in Wittenberg belandden, dan gaat het niet om een ‘afzetten tegen’, maar om een hooghouden van waar het om gaat in de kerk en ons geloof. Daar kunnen de meningen uiteraard over verschillen, pluriform als wij (protestanten) zijn (kunnen). Een pluriformiteit die helaas ook op onmogelijke tijdstippen in de geschiedenis tot scheuringen geleid heeft. Je zou ervan van je geloof afvallen.

Maar waar het werkelijk om gaat in de kerk en in (je persoonlijk) geloof...? Leg dit stukje maar even aan de kant en probeer dat eens te bedenken: waar gaat het jou om? …

Voor Luther zelf was het een hele toer om te bedenken hoe hij een genadig God kon verkrijgen. En hij kwam er, al lezend en worstelend in de bijbel op uit dat God hoe dan ook aan de kant van de mens staat, zonder dat daar allerlei prestaties aan verbonden zijn. Om het eenvoudig te zeggen: je bent goed zoals je bent, je mag er zijn, omdat Christus er voor jou is, helemaal, met huid en haar. Ik zag dit ook in een van die speldenprikken terugkomen: ‘Mijn interesse voor Jezus is nog wel aan anderen uit te leggen. Zijn interesse voor mij, dat is lastiger’

 


Maar, hoe stellig zullen we het maken? De Reformatie kwam voort uit een beweging, een steen werd in het water gegooid en de kringen werden onverwacht en door de opkomst van de boekdrukkunst wijder en wijder. De stellingen van Luther raakten aan een soort verlangen, niet alleen op het gebied van spiritualiteit, ook op het gebied van mondigheid en emancipatie. Maar we weten ook, als stellingen al te stellig worden of leer-stellig, dan raakt de beweeglijkheid verloren, en verliest het daarmee aan levenskracht en aan mogelijkheden tot verbinding.

 

We staan als kerk (al dan niet protestants) vandaag de dag voor allerlei uitdagingen, om te veranderen, te vernieuwen, om ‘back to the basics’ te gaan. Het kan als een hele klus ervaren worden en soms als een vermoeiend en eindeloos project. En soms vergeet je zélfs waarom je het allemaal nog doet. En daarom nog even een (wat serieuzer) speldenprikje, in de stijl van Luther: ‘Genade is als ademhalen. Je bent je er niet van bewust, totdat je het benauwd krijgt’…

Of het nu gaat om genade, om liefde, om hoop, om heil, om … al die grote woorden die gehoord en overgeleverd mogen worden, is het belangrijk genoeg dat we de beweging erin houden, ‘semper reformanda’. De beweging van Jezus bedoel ik dan. En welke vorm die kerk ooit nog eens zal gaan aannemen, laten we ons vooral uit ons (kerk)huisje laten trekken en zoals de schrijver van de prikjes zegt: als leerling van Jezus de smalle weg zo breed mogelijk gaan!

Irene Pluim


laatste update.: