PGS

ZWO

printen

DE (RADICALE) STAP NAAR DE ANDER

16-02-2016

Met alle ophef rondom de vluchtelingen van de afgelopen tijd, vraag ik me het volgende af: Waar gaat het naar toe? Wat halen we ons op de hals? Kunnen we de stroom vluchtelingen wel aan? Wat moeten we met de heftige reacties waar niet meer naar elkaar wordt geluisterd? We hebben het op de tv zien gebeuren in Heesch, Steenbergen, Geldermalsen, Purmerend, Utrecht Overvecht en Enschede.

Gezien de ontwikkelingen kunnen we het enerzijds hebben over de radicalisering van de Islam, maar anderzijds mogen we ook de vraag stellen: Radicaliseren we zelf niet? Want we zien het gebeuren bij de protesten en rellen rondom de AZC’s, vanuit de berichtgeving van de media, maar ook door de manier van communiceren via social media. Laatstgenoemde bieden ongekende mogelijkheden om mensen met elkaar te verbinden en eigen meningen bekend te maken. Maar bij het gebruik van social media speelt ook een asociaal aspect, want het kan tot verruwing en verharding leiden. Het kan het denken in categorieën van zwart-wit en wij-zij versterken. Ook kan de indruk ontstaan dat niet naar de (democratische) meerderheid wordt geluisterd. En wie meningen of bedreigingen uit, kan onherkenbaar en anoniem blijven. Mensen zien elkaar en de ander niet meer in de ogen. Ze kunnen minder makkelijk op hun gedrag worden aangesproken. Vrijheid van meningsuiting kan (ongestraft) doorschieten naar respectloosheid, belediging, bedreiging van de andere en zelfs beschadiging van eigendom of personen, die anders leven. Wie anders is of anders denkt wordt, bedoeld of onbedoeld, onder druk gezet. Daarbij dreigen we belangrijke beginselen van onze democratie uit het oog te verliezen.

Dat maken de woorden van een 34 jarige vrouw uit Heesch duidelijk, die op 20 januari 2016 in ‘Trouw’ (p.4) door Maarten van de Wier wordt geciteerd: ‘Voor wie Facebook volgt, kwamen de rellen niet als een verrassing… Ik zie zo veel haatzaai-oproepen voorbijkomen. Mensen van buiten het dorp schreven dingen zoals: ‘als jullie resultaat willen zien, zullen jullie moeten rellen’, en ‘wij zijn er bij’. ‘Kom met je hele gezin’, stond er ook. Zelf is ze voor de komst van een AZC, maar ze wil niet met haar naam in de krant.
“Ik ben soms verbaasd wat voor anti-AZC-berichten vrienden van mij liken.” In onze democratie gaat het o.a. om vrijheid van meningsuiting, de bescherming van minderheden en andere belangrijke mensenrechten. Dit is misschien het enige ‘radicale’ gedachtengoed in onze westerse democratie.

Maar laten we in alles niet vergeten dat het in ons land regelmatig goed gaat met de opvang van vluchtelingen! Zoals o.a. in Leeuwarden, Zwolle, Veghel, Borger-Odoorn, Borger (Drenthe) en Grootegast (Groningen). Ook heeft het onderzoeksbureau ‘I&O Research’ in opdracht van het dagblad ‘de Volkskrant’ aan kunnen tonen, dat een meerderheid van de Nederlanders open staat voor de opvang van asielzoekers zolang het goed wordt geregeld.

Als wij het over ons eigen geloof hebben: Hoe radicaal zijn wij zelf vanuit ons geloof?
In Lucas 6,27-29 zegt Jezus het volgende (vertaling: Bijbel in gewone taal): ‘Je moet van je vijand houden. Wees goed voor de mensen die je haten. Spreek met respect over de mensen die je uitschelden. Bid voor de mensen die je slecht behandelen. Als iemand


je een klap geeft, draai dan je hoofd naar de andere kant. Dan kan hij je nog een keer slaan. Als iemand je jas afpakt, geef hem dan ook je hemd.’ Dit is radicaal omdat het haaks staat op onze ‘natuurlijke’ reactie: Ons eerste impuls is (zelf)verdediging en opkomen voor onze eigen belangen. Jezus brengt hier iets radicaal anders naar voren: De radicale liefde van God: Een soort ‘tweede impuls’, die ons eerste impuls moet overwinnen.

In dezelfde lijn ligt voor mij de gedachte van Jezus, die we in  Matteüs 25, 35-40.42-45 tegenkomen: Wie mensen in nood helpt, helpt Jezus. Wie mensen in nood uit de weg gaat, gaat Jezus uit de weg. Het radicale van ons geloof is dan het volgende: Omdat de ander ook geschapen is naar Gods beeld, ontmoet ik God of Jezus in de ander. Als ik naar onze situatie vandaag kijk, zeg ik dan: De ontmoeting met God, daar gaat het naar toe en dat halen we ons op de hals! Het ligt aan ons of wij het aankunnen!

Ook al klinkt dit alles niet voor iedereen als een werkbaar alternatief voor bommen om b.v. IS te bestrijden, het legt wel de vinger op een zere plek. Toponderhandelaar Jonathan Powell zegt het provocerend in een interview in ‘Trouw’ van 25 januari 2016 (Verdieping, p.2) als volgt: ‘Wie vrede wil in Syrië, moet praten met IS’. Uiteraard zal er nog heel veel moeten veranderen, voordat de mensen daar de nodige stappen naar elkaar toe kunnen zetten! Waarbij vreedzame uitspraken van de Koran op waarde geschat moeten worden, zoals Koran 5,3: ‘Als iemand een ziel doodt of verderf zaait in het land dan is het alsof hij de gehele mensheid heeft gedood en als iemand haar (de ziel) weer tot leven brengt dan is het als of hij de hele mensheid tot leven heeft gewekt.’

Dit inzicht geldt ook dichtbij huis: We komen er niet als we langs elkaar heen leven en radicaliseren ten koste van de ander en elkaar. We moeten en mogen een stap zetten naar de ander. Als we elkaar werkelijk in levende lijve ontmoeten om naar elkaar te luisteren, zullen we in elkaars gezichten (de glans van) Gods aanwezigheid zien. Deze ‘radicaliteit van een andere orde’ is heel actueel en biedt voldoende stof tot nadenken in de komende 40-dagentijd en Pasen. Want Pasen is: Gaan - en (radicale) stappen naar de ander zetten!

Een gezegende voorbereiding op het Paasfeest wenst


            Ds. Joachim Stegink


laatste update.: